ጥን

ናይ ድቂ ብልሸት ምምርማር ኣብ ስኮነ- ቀሊል ሽወደንኛ

Fosterdiagnostik i Skåne - tigrinjaThe content concerns Skåne

ነብሰ ጾር ዲኺ? እምበኣርከስ ብናይ ድቂ ብልሸት ክትምርመሪ ክትመርጺ ትኽእሊ ኢኺ። ናይ ድቂ ብልሸት ምምርማር ናይ’ቲ ኣብ ከብድኺ ዘሎ ድቂ ዝተፈላልየ መርመራታት እዩ። እቲ መርመራታት እንድሕር እቲ ድቂ ሓደ ሕማም፡ ናይ ድቂ ማህሰይቲ ወይ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐ ኣለዎ ኾይኑ ከርእዩ ይኽእሉ እዮም።

ንስኺ ነብሰ ጾር ዝኾንኪ ክትምርመሪ እንድሕር ትደልዪ ወይ ኣይትደልዪን ኾይንኪ ባዕልኺ ኢኺ ትውስኒ። ድሮ ኣብ መበል ዓሰርተ ሓደ ክሳብ ዓሰርተ ኣርባዕተ ሰሙን ብኡልትራሳውንድ ክትምርመሪ ትደልዪ’ዶ? ነብሰ ጾር ከምዝኾንኪ ምስ ፈለጥኪ ሽዑ ንሽዑ ምስ ሓደ ናይ መሕረሲት መቐበሊ ርክብ ግበሪ።

ናይ’ቶም ንኽትብገርዮም ዝውፈዩልኪ መርመራታት ምኽፈል ኣየድልየክን እዩ።

ስለምንታይ እየ መርመራ ክገብር ዘለኒ?

እንድሕር ብናይ ድቂ ብልሸት ምምርማር ተመርሚርኪ ብዛዕባ እቲ ድቂ ዝያዳ ክትፈልጢ ትኽእሊ። መብዛሕትኡ ኩሉ ጽቡቕ እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ግን እቲ ድቂ ሓደ ሕማም፡ ማህሰይቲ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐ ኣለዎ። ሓደ ናይ ክሮሞዞሞ ዝምባዐ ሓደ ዓይነት ናይ መፈጠራዊ ማተርያል ለውጢ፡ ደአንኤይ እዩ። ሓደ ካብ’ቲ ናይ ክሮሞዞሞ ዝምባዕታት ክጸልዎ ዝኽእል ነቲ ናይ ድቂ ኣካል ከመይ ከምዝምዕብልን ከምዝሰርሕን እዩ።

ንኣብነት እቲ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዕታት መብዛሕትኡ ግዜ ሓንጎል ከመይ ከምዝሰርሕ ይጸሉው እዩ። ውሱናት ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታት ብርቱዓት ክኾኑ ይኽእሉ ከምኡ’ውን ካልኦት ዳርጋ ኣይረኣዩን እዮም። ብናይ ድቂ ብልሸት ምምርማር እንድሕር እቲ ድቂ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታት ከምዘለዎ ክትፈልጢ ትኽእሊ ኢኺ ከምኡ እንድሕር
ኮይኑ እቲ ድቂ እንታይ ዓይነት ዝምባዐ ከምዘልዎ።

እቲ ልሙድ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታት ዳውንዝ ሲንድሮም እዩ።

ናይ ድቂ ብልሸት መርመራ ኩሉ ኣየርእን እዩ

ናይ ድቂ ብልሸት መርመራ ንኹሉ ሕማምት፡ ናይ ድቂ ማህሰይቲ ወይ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታት ኣየርእን እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ጥንሲ ነዊሕ ግዜ ምስ ከደ፡ እቲ ቆልዓ ምስተወልደ ወይ ጸኒሑ ኣብ ሂወት እዩ ዝረአይ።

ንስኺ ወይ ዘመድኪ ተወርሶኣዊ ሕማማት ወይ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታት ኣለኩም’ዶ? ከምኡ እንተኾይኑ ንመሕረሲትኪ ወይ ንሓኪምኪ ሓብሪ።

ብኸም’ዚ ኣገባብ እዩ እቲ መርመራታት ዝካየድ

ክትምርመሪ እንድሕር ደሊኺ ምስ ሓደ ናይ መሕረሲት መቐበሊ ርክብ ግበሪ። ካብ’ቶም ዝውፈዩልኪ መርመራታኣየኖት መመራታት ከምእትደልይ ባዕልኺ ኢኺ ትመርጺ።

ናይ ስእሊ ጽሑፍ፡ ኣብ ከብዲ ብኡልትራሳውንድ ገይርኪ ትምርመሪ።

መርመራ ብኡልትራሳውንድ

ኣብ ግዜ ጥንስኺ ብኡልትራሳውንድ ገይርኪ ክልተ ግዜ ወትሩ ክርምርመሪ ትኽእሊ ኢኺ። ቅድም ኣብ መንጎ ናይ ጥንሲ ሰሙን ዓሰርተ ሓደን ዓሰርተ ኣርባዕተን ትምርመሪ፡ ደሓር ከኣ መሊስኪ ኣብ መንጎ ዓሰርተ ሸሞንተን ዕስራን ናይ ጥንሲ ሰሙን። ኣብ’ቲ ካልኣይ መርመራ እቲ ድቂ ዓብዩ ስለዘሎ ውሱናት ሕማምት፡ ናይ ድቂ ማህሰይትታትን ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታትን ንኽረአይ ቀሊል እዩ።

እቶም መርመራታት ብኸም’ዚ ኣገባብ እዩ ዝካየዱ፡

  • ኣብ ከብድኺ ብደጊኡ ትምርመሪን ናይ’ቲ ድቂ ኣብ ሓደ ዓለባ ምርኢት ተንቀሳቐስቲ ስእልታትትርእዪ።
  • መጀመርያ ግዜ ትምርመሪ እታ መሕረሲት ወይ ሓኪም ናይ ጥንስኺ ግዜን መዓስ ከምትሓርስንይነግሩኺ። ካልኣይ ግዜ እቲ ድቂ ማዕረ ኽንደይ ዓብዩ ከምዘሎ ትፈልጢ።
  • ኣብ ማህጸንኪ ክንደይ ድቅታት ከምዘለውኺ ትፈልጢ።
  • እታ መሕረሲት ወይ ሓኪም እንድሕር እቲ ድቂ ሓደ ሕማም፡ ናይ ድቂ ማህሰይቲ ወይ ክሮሞዞምዝምባዐታት ከይህልዎ ይምርምሩ።
  • እታ መሕረሲት ወይ ሓኪም እታ መዳሕንቲ ኣበየናይ ወገን ኣብ ማህጸን ከምዘላ ይምርምሩ።

ብኡልትራሳውንድን ናይ ደምን መርመራ (KUB)

እቲ ብኡልትራሳውንድን ናይ ደምን መርመራ (KUB) ኣብ መበል ዓሰርተ ሓደን ዓሰርተ ኣርባዕተን ናይ ጥንሲ ሰሙን ትምርመሪ ማለት እዩ። እቲ መርመራ ሓደ ድቂ ገለ ካብ’ቶም ልሙዳት ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታት ክህልዎ ከምዝኽእል ክርኢይ ይኽእል እዩ። ሓደ ኣብነት ዳውንዝ ሲንድሮም እዩ። እንተደንጎየ ሓደ ሰሙን ቅድሚ ብኡልትራሳውንድ ገይርኪ መርመራ ምግባርኪ ኢኺ ሓደ ናይ ደም መርመራ ክትገብሪ ትኽእሊ። ኣብ እዋን መርመራ ብኡልትራሳውንድ እታ መሕረሲት ካብ ናይ’ቲ ድቂ ክሳድ ሓደ ፈሳሲ ትወስድ። ደሓር
እቲ ድቂ ሓደ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታት ክህልዎ ከምዝኽእል ትፈልጢ። እቲ ክውን ክገብሮ ዘኽእሎ እቲ ናይ ደም መርመራ እንታይ ከምዘርእይ፡ ኣብ’ቲ ናይ’ቲ ድቂ ክሳድ ክንድ ምንታይ ፈሳሲ ከምዘሎ፡ ሚዛንኪ ክንደይ ከንደይ ከምዝኾነን ዕድመኽን እዩ ዝውስን።

ድሕሪ ብኡልትራሳውንድን ናይ ደምን መርመራ KUB የጓን፡

• መብዛሕትኡ ግዜ እቲ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታት ክህልው ዝኽእል ብጣዕሚ ንእሽቶይ ስለዝኾነ እቶም ውጽኢታት ንቡራት እዮም። ሽዑኡ ዝያዳ መርመራታት ንኽትገብሪ ወፈያ ኣይግበረልክን እዩ።
• እንድሕር እቲ ድቂ ናይ ክርሞዞም ዝምባዕ ናይ ምህላው ሓደ ዕብይ ዝበለ ምናልባትነት ኣሎ ሓደ ናይ ደም መርመራ ክትገድፊ ትኽእሊ። እቲ ናይ ደም መርመራ ኒፕት/NIPT ይበሃል።
• እንድሕር እቲ ድቂ ናይ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታት ንኽህልዎ ሓደ ዓብይ ምናልባትነት ኣሎ ካብ’ቲ ናይ ድቂ ማይ ሓደ መርመራ ክትገድፊ ትኽእሊ ኢኺ።

መርመራ ብናይ ደም ፈተና (NIPT/ኒፕት)

ኒፕት ንዓኺ ነብሰ ጾር ሓደ ናይ ደም መርመራ እዩ። እቲ ናይ ደም መርመራ ሓደ ድቂ ገለ ካብ’ቶም ልሙዳት ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታት ክህልዎ ከምዝኽእል ክርኢ ይኽእል እዩ። ንኣብነት ዳውንዝ ሲንድሮም።

ብኡልትራሳውንድ መርመራ ኣብ ትገብርሉ ግዜ ነቲ መርመራ ክትገብርዮ ትኽእሊ ኢኺ። ሽዑኡ ዳርጋ ኣብ መበል ዓሰርተ ክልተ ክሳብ ዓሰርተው ኣርባዕተ ናይ ጥንሲ ሰሙን ኢኺ ዘለኺ። እቲ ናይ ኒፕት ውጽኢት ካብ ናይ ኩብ (KUB) ውጽኢት ዝያዳ ርግጸኛ እዩ። እንድሕር ኣብ ማህጸንኪ ካብ ሓዳ ንላዕሊ ዝያዳ ድቂ ኣለኪ ነቲ መርመራ ክትገብርዮ ኣይግበኣክን እዩ።

ሓንቲ መሕረስቲ ወይ ትሕቲ ኣላይት ሕሙማት ካብ ምናትኪ ደም ወሲዳ ደሓር ነቲ ደም ንመርመራ ትሰዶ። ድሕሪ ሓደ ወይ ክልተ ሰሙን መልሲ/ውጽኢት ትወሃቢ። እንድሕር እቲ ድቂ ናይ ክሮሞዞም ዛምባዕታት ንኽህልዎ ዓብይ ወዝቢ ኣሎ ካብ ናይ ድቂ ማይ ወይ ካብ መዳሕንቲ መርመራ ክትገድፊ ትኽእሊ ኢኺ።

መርመራ ካብ መዳሕንቲ ወይ ካብ ናይ ድቂ ማይ

መርመራ ካብ መዳሕንትን ካብ ናይ ድቂ ማይን፡ እንድሕር እቲ ድቂ ሓደ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐታት ሃልዩዎ ከርኢይ ይኽእል። ኣብ መበል ዓሰርተ ሓደ ናይ ጥንሲ ሰሙን ካብ መዳሕንቲ መርመራ ክትገድፊ ትኽእሊ። ኣብ መበል ዓሰርት ሓሙሽተ ናይ ጥንሲ ሰሙን ካብ ናይ ድቂ ማይ መርመራ ክገድፊ ትኽእሊ ኢኺ።

ሓኪም ሓደ ረቂቕ መርፍእ ብኸብድኺ የእትዩ ካብ መዳሕንቲ ወይ ካብ ናይ ድቂ ማይ መርመራ ይወስድ። ደሓር እቲ ሓኪም ነቶም ፈተናታት ንመርመራ ይሰዶም። መልሲ ብዝወሓደ ሓደ ሰሙን ድሒርኪ ኢኺ ትወሃቢ።

ሓደ ሓደ ግዜ ዝያዳ ሰሙናት ክወስድ ይኽእል እዩ። እቶም መርመራታት ዝግበሩ ሓደ ዓብይ ናይ ጥንሲ ምኻድ ስግኣት ከምዝህልወኪ ይገብር እዩ። ግን እቲ ስግኣት ገና ንእሽቶይ እዩ።

 

እንድሕር እቲ ድቂ ሕማም፡ ናይ ድቂ ማህሰይቲ ወይ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐ ኣለዎ እንታይ ይጓነፍ?

እንድሕር እቲ መርመራ እቲ ድቂ ሓደ ሕማም፡ ናይ ድቂ ማህሰይቲ ወይ ናይ ክሮሞዞም ዝምባዐ ክህልዎ ከምዝኽእልኣርእዩ ሓደ ሓኪም ትረኽቢ። ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ሓኪም ብዛዕባ ዝምባዐ ብርቱዕ ከምዝኾነ ኣይፈልጥን እዩ። ሽዑ እቲሓኪም ዝያዳ ክምርምረኪ የድልዮ።

እንድሕር እቲ መርመራታት እቲ ደቂ ሓደ ሕማም፡ ናይ ድቂ ማህሰይቲ ወይ ክሮሞዞም ዝምባዐ ከምዘለዎ ኣርእዩ ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ’ቲ ግዜ እቲ ምስ ገለ ሰብ ምዝራብ ምቹው ክኸውን ይኽእል እዩ። ንኣብነት ምስ ሓደ ኣማኻሪ፡ ናይ ስነ ኣእምሮኣዊ ሓኪም ወይ ምስ ሓደ ሓኪም ክትዛረቢ ትኽእሊ። ከምኡ’ውን ብዛዕባ ናይ’ቲ ድቂ
ሕማም፡ ናይ ድቂ ማህሰይቲ ወይ ክሮሞዞም ዝምባዐ ዝያዳ ክትፈልጢ ትኽእሊ። ሓደ ሓደ ሰባት ነቲ ጥንሲ ይቕጽለኦ ከምኡ’ውን ካልኦት የቋርጸኦ ይመርጻ። ቅኑዕ ወይ ጌጋ ዝበሃል የለን። ኩሉ ንስኺ ነብሰ ጾር ዝኾንኪ ኢኺ ትውስኒ።

ነቲ ጥንሲ ክስብ ኣብ መበል ዓሰርተ ሸሞንተ ሰሙን ከተቋርጽዮ ትኽእሊ ኢኺ። ብድሕሪኡ ፍሉይ ሕግታት እዩ ዝምልከቶ።

To the top of the page