Sidan ayuu u shaqeeyaa daryeelka caafimaad

Så här funkar vården - somaliska - Uppsala län - somaliskaThe content concerns Uppsala län

Rugaha qaabilaadda daryeelka caafimaadka ee gobalka Uppsala

Dhammaan dadka Swiidhan deggan, daryeelka bukaanka iyo caafimaadka ayey caawimaad ka heli karaan haddii ay xanuunsadaan. Gabalka Uppsala waxaa meelo badan uga yaalla rugo caafimaad. Waa mid iyaga ka mid ah waxa aad booqaneysid haddii aad dhaawacantid ama aad xanuunsatid oo aad talo ku aaddan caafimaadkaaga u baahantihid. Rugta caafimaadka waxaa sidoo kale ku yaalla qeyb qaabilaad umulisooyin ah oo loogu tala galay dumarka uurka leh, rug caafimaadka carruurta qaabilsan oo carruurta yar-yar baaritaanno ku sameyneysa iyo rug qaabilaad dhallinyaro halkaas oo ay dhallinyaradu tegi karaan si ay cid ugula hadlaan galmo iyo xiriirro. Rugta caafimaadku maalinti ayey furantahay.

Haddii aad fiid ama fasaxyada usbuuca xanuunsatid waxaad la xiriireysaa mid ka mid ah rugaha heeganka ee gobalka ee ku yaalla Enköping, Tierp iyo Östhammar ama qeybta dhaw ee xaaladaha degdegga ah ee Uppsala. Booqashada ka hor waa in aad waqti qabsataa.

Waxa ku yaal cisbitaallo Uppsala iyo Enköping. Cisbitaaladan ayaa leh qaabilaad deg dega. Halkaa waxad tegeysaa oo keliya markey kugu yimaadaan cudur khatar ah ama dhaawac khatara ee uu shil keenay. Cisbitaalka Uppsala wuxuu leeyahay sadax qaabilaad oo deg deg ah. Mid dadka qaan-gaarka ah, mid caruurta iyo mid cudurada maskaxda. Cisbitaalka laasareet ee Enköping wuxuu leeyahay hal qaabilaad deg deg ah ee caruurta iyo dadka waaweyn.

Waxaa gobalka ka jira rugo daryeel bukaan- iyo caafimaad oo gaar loo leeyahay iyo mid guud ahaan loo leeyahay labadaba. Adiga naftirkaaga ayaa doonaya rugta qaabilaadda ee aad dooneysid in aad aaddid. Dhammaan rugaha qaabilaadda waxaa saaran waajibka xog xafididda oo cidna ugama warramayaan booqashadaada.

Wax dheeraad ah ka akhriso rugaha qaabilaadda daryeelka caafimaadka ee kala duwduwan.

 

Daawo filin ku aaddan sida aad daryeel caafimaad u raadsaneysid.

Filinka ayaa wata qoraal ah ingiriis, carabi, persiska, dari, tigrinja iyo soomaali. Si aad u doorato af riix badhanka ”qoraalka hoose” ee menuuga hoos dhanka midigta. 

Youtube plugin.. 

Sidan ayaad daryeel caafimaad u raadsaneysaa

Adeegga Hel daryeel caafimaad waxaa ku dhex jira macluumaadka xiriirka ee rugaha qaabilaadda ee daryeelka caafimaadka ee waddanka oo dhan.

Hagaha daryeelka caafimaadka 1177 – talooyin wanwanaagsan si sii wacnaan loo dareemo

Wac taleefan nambarka 1177 si aad talo u heshid marka aad xanuunsatid. Markaas waxaa ka jawaabaya kalkaaliso caafimaad oo kaa caawineyso halka aad la xiriiri kartid. Waxaad sidoo kale ka heleysaa waxa adiga naftirkaagu aad sameyn kartid si aad u soo fiicnaatid. Nambarku waddanka oo dhan ayuu ka shaqeynayaa, afar iyo labaatanka saac. Haddii aadan swiidhish ku hadlin wey soconeysaa in ingiriis lagu hadlo, qaar badan oo kalkaaliyayaasha caafimaadka ka mid ah waxay xitaa ku hadlaan luqado kale.

Halkan barta intarneetka 1177.se waxaad ka akhrisan kartaa waxa aad sameyn kartid si aad u soo fiicnaatid oo aad dhakhsi ugu caafimaaddid. Macluumaadka waxaa lagu heli karaa luqado fara badan, tayo ahaanna waa la hubaa.

Rugta caafimaadka – marka aad xanuunsantihid ama aad dhaawacantay

Aasaaska daryeelka caafimaadka swiidhishku waa rugta caafimaadka. Marka aad xanuunsatid ama aad dhaawacantid oo aad u baahantihid in aad tusaale ahaan la kulantid kalkaaliso caafimaad ama dhakhtar waxaad la xiriireysaa rugta caafimaadka. Dhammaan ayey qaabilayaan, xitaa carruur yar-yar. Shaqaaluhu khibrad iyo aqoon ayuu u leeyahay dhaawacyada iyo cudurrada badankooda. Rugta caafimaadku maalinti ayey furantahay.

Marka aad dooneysid in aad rug caafimaad booqatid waad waceysaa marka hore si aad ballan u qabsatid. Haddii aadan swiidhish ama ingiriis aqoonnin kaalmeyso qof agagaarahaaga ah. Marka aad booqashada u timaadid waxaad caawimaad ka heli kartaa turjumaan. Sheeg marka aad soo waceysid.

Rugta qaabilaadda heeganka iyo Rugta dhaw ee xaaladaha degdegga ah

Marka ay rugta qaabilaaddu xirantahay waxaad la xiriireysaa rug qaabilaad oo heegan ah ama rug dhaw oo xaaladaha degdegga ah. Waxay furanyihiin fiidadka, fasaxyada usbuuca iyo mararka qaarkood habeennada. Waxaad halkaas la xiriireysaa marka aad u baahantihid daryeel caafimaad oo degdeg ah oo aan sugi karin maalinta ku xigta. Bukaannada baahida ugu weyn daryeel caafimaad u qaba ayaa marka hore la caawinayaa.

Haddii aad dooneysid in aad booqatid rug qaabilaad oo heegan ah ama rugta dhaw ee xaaladaha degdegga ah wac marka hore taleefan nambarka 1177 si kalkaaliso caafimaad ay qiimeyn u sameyso. Haddii aad u baahantihid waxaad rugta qaabilaadda ee ugu dhaw ama rugta dhaw ee xaaladaha degdegga ah ka heleysaa waqti laguu qabtay.

Rugta qaabilaadda xaaladaha degdegga ah – haddii dhaawac khatar ah uu jiro ama xaalad nafta khatar gelineysa

Waxaad la xiriireysaa rugta qaabilaadda ee xaaladaha degdegga ah haddii uu kugu dhacyay cudur aad u xun ama aad si halis ah shil ugu dhaawacantay. Marka hore adiga naftirkaaga ayaa halkaas tegaya. Haddii adiga ama cid kale oo agagaarahaaga ah ay u baahantahay daryeel caafimaad oo xaalad degdega ah wac nambarka xaaladaha degdegga ah 112 si aad ambalaas qeyla dhaan ugu dirtid. Bukaannada baahida ugu weyn daryeel caafimaad u qaba ayaa marka hore la caawinayaa. Rugta xaaladaha degdegga ah wey furantahay afar iyo labaatanka saac.

Isbitaalka Jaamacadda waxaa ka jirta rug qaabilaad oo xaalado degdega ah oo loogu tala galay carruurta, rugta xaaladaha degdegga ah ee carruurta. Halkaas la xiriir haddii uu cudur khatar ah ku dhacyay canugga ama uu si khatar ah shil ugu dhaawacanyay oo uu si toos ah ugu baahanyahay caawimaad. Nambarka xaaladaha degdegga ah 112 wuxuu u jiraa si ambalaas qeyla dhaan loogu diro.

Booqo daryeelka caafimaadka – way ay fiicantahay in la ogaado

Booqashada ka hor

  • Soo qaado dukumiintigaaga aqoonsiga iyo cinwaankaaga si aad soo dhaweynta u tustid.
  • Waqti fiican ku imaw maadaama bukaan kale uu waqti leeyahay si toos ah adiga kaa bacdi.
  • Haddii aadan imaan karin waxaa muhiim ah in aad ballanta beddelatid ama aad baajisid.

Si aad u beddelatid ama u baajisid rugta qaabilaadda wac sida ugu dhakhsi badan ee suurta gal ah, ugu dambeyn 24 saac ballantaada ka hor. Haddii kale waxaa kugu waajibaya in aad lacag bixisid.

Haddii aad degganaasho leedihid waxaad booqashada daryeelka caafimaadka ku bixineysaa qiimo caadi ah. Haddii aad megengelyo doon tihid ama aadan heysan sharci aad Swiidhan ku joogtid waxaad bixineysaa lacag ka yar dadka kale. Dukumiintigaaga megengelyo doon ahaan waa kaarka LMA-ga.

Inta booqashada lagu jiro

Rugta caafimaadka waxaa ka shaqeeya kooxo xirfadeed oo kala duduwan. Waxaad la kulmeysaa kan sida ugu fiican kuu caawin kara. Badanaa waxaad la kulmeysaa kalkaaliso caafimaad. Waxay leeyihiin waxbarasho jaamacadeed, mararka qaarkoodna hal aag ayey xitaa waxbarasho takhasus ah u leeyihiin. Daryeelka caafimaadka swiidhishka waxay kalkaaliso caafimaad xaq u leedahay in ay baarto oo ay daweyso bukaanno, dawana aagga takhasuskeeda ay ku qori karto. Sidaa darteed badanaa wey ku filantahay in lala kulmo kalkaaliso caafimaad.  

Booqashada ka dib

Ma waxaad sugeysaa jawaabta baaritaanka? Mararka qaarkood marka baaritaanka la sameeyo si toos ah ayaad jawaabta saamiga u heleysaa halka jawaabta saamiyo kale ay qaadaneyso waqti dheer, waxaad sugi kartaa ilaa iyo dhawr usbuuc. Maaha in mar walba lagu soo wacayo haddii jawaabta saamigu ay caadi tahay. Mar walba heshiis la gaar marka aad booqaneysid sida aad jawaabta saamiga ku heleysid.

Ma jirtaa dawo ay tahay in aad soo qaadatid? Baaritaan ka dib waxaad u baahan kartaa dawo si aad u caafimaaddid. Dhakhtar iyo mararka qaarkood kalkaaliso caafimaad ayaa kuu qori kara warqad dawo ku soo qaadasho. Dawada waxaad ka soo qaadaneysaa farmashiga.

      

Macluumaad ku aaddan dawada

Dawo aan warqad dhakhtar u baahneyn in la soo qaato

Dhammaan dawooyinka farmashiga ee aad adiga naftirkaagu soo gurubsan kartid oo aad toos u iibsan kartid waxaa la dhahaa dawo aan warqad dhakhtar u baahneyn. Waxaa mar walba loogu tala galay in lagu daweeyo dhibaatooyin fudfudud sida tusaale ahaan madax xanuun, dhuun xanuun ama feebaro. 

Dawooyin warqad dhakhtar u baahan

Dawooyinka qaarkood waa in aad u heshaa warqad dhakhtar si aad u awooddid in aad iibsatid. Dhakhtar iyo kalkaalisayaasha caafimaadka qaarkood wey qori karaan warqad dawo ku soo qaadasho. Waxaa ku caawinaya shaqaalaha farmashiga si aad u iibsatid dawo uu dhakhtar soo qoray.  

 Wax ay fiicantahay in lagu fikiro

  • Dawada waxaa soo qaadaya qofka loo soo qoray.
  • Raac tilmaamooyinka ku dul qoran baakadda.
  • Dawooyin dhakhtarku qoryo waa kuwo shakhsi ahaaneed, qof aan adiga ahayna maaha in ay isticmaasho.
  • Dhig dawada meel xafidan oo aamin ah si aysan carruurtu u helin.
  • Dawooyinku waxay leeyihiin waqti ay dhacayaan, mana la keydsan karo.
  • Dawooyinkaaga duqoobo u soo celi farmashiga.

Wax muhiim ah oo ku aaddan antibiyootikada

Antibiyootiko waa dawo loo baahanyahay marka uu cudur aad xun nagu dhaco tusaale ahaan caabuqa sambabaha ama caabuqa xuub axaleedka maskaxda.

Antibiyootiko waa laguu siin karaa sidoo kale cudurro aan sidaa khatar u sii ahayn sida tusaale ahaan caabuqa dhegaha laakin mar walba looma baahna. Dhakhtarka ayaa og marka antibiyootiko la isticmaalayo iyo marka aysan wax caawineyn. Isticmaal oo keliya antibiyootikada laguu soo qoray ka dib marki aad dhakhtar u tagtay. 

Antibiyootiko looma baahna mar walba

Antibiyootiko feyrus waxba kama tarto. Sidaas darteed ma qaadaneysid marka uu infekshin feyrus ah ku hayo sida tusaale ahaan hergeb leh dhuun xanuun, feebaro ama qufac. Badanaa antibiyootikada waxaa loo isticmaalaa micno darro, jirku isaga ayaa in badan is daweyn kara. Badanaa isku waqti ayey qaadaneysaa in la caafimaado iyadoo aan la eegeynin in aad antibiyootiko isticmaashay iyo in kale.   

Antibiyootiko u adkeysi

Si isi soo tareysa ayaannu u isticmaaleynay antibiyootikada laga soo billaabo markii la helay abbaarihii 30:aadkii. Maadaama aad loo isticmaalo iyada ayey bakteeriyadu noqotay mid adkeysi leh. Taasi waxay ka dhigantahay in marka aad xanuunsantihid oo aad antibiyootika qaadatid in markaas aysan bakteeriyada oo dhan dileynin. Taasi waxay ka dhigeysaa in aadan si buuxda uga caafimaadeyn infekshinkaaga. Si mustaqbalka loo sii helo antibiyootika wax ku ool ah, waxaannu u baahannahay in aan taxaddir u lahaanno in aannu isticmaalno antibiyootika marka loo baahanyahay oo keliya.

Wax ay fiicantahay in lagu fikiro

  • Isticmaal oo keliya antibiyootika markii laguu soo qoro booqasho dhakhtar ka bacdi.
  • Isticmaal antibiyootikada dhammaan maalmaha sida ku qoran waxa dhegsan ama sida dhakhtarku kuu sheegyay.
  • Ha la qeybsannin antibiyootikada qoyskaaga ama saaxiibbadaa. 
  • Hubi in aad caafimaadkaaga dhawrtid – gacmahaaga badanaa dhaq, kuna qufac laabatada xusulka.

Baaritaan caafimaad

Adigaaga megengelyo doonka ah ama ah qof waddanka ku cusub oo gobalka Uppsala jooga waxaa laguugu casuumayaa baaritaan caafimaad oo lacag la’aan ah. Inta booqashada lagu jiro caafimaadkaaga ayaa wax lagaa weydiinayaa, waxaa lagaa qaadayaa saamiyo, waxaana lagu siinayaa macluumaad ku aaddan sida uu daryeelka caafimaadka- iyo bukaan swiidhan u shaqeeyo.

Waa muhiim in la sameeyo baaritaan caafimaad xitaa haddii aadan dareemeyn in aad xanuunsantihid. Taas waxaa loo sameynayaa si loo ogaado cudurrada laga yaabo in ay jiraan iyo si loo hubiyo in aad wacnaan dareemeysid. Haddii baaritaanka caafimaadku uu muujiyo in aad daryeel caafimaad oo dheeraad ah u baahantahay waxaa laguu gudbinayaarug qaabilaad oo daryeel caafimaad oo sax ah.    

Caafimaadka megengelyo doonka- iyo is dhexgalka ee Cosmos ayaa mas’uul ka ah baaritaannada caafimaadka ee gobalka Uppsala.

Halkan ayaad ka heleysaa Caafimaadka megengelyo doonka- iyo is-dhexgalka.

To the top of the page