Håksoe-pryövoeh vöörhkesuvvieh
Prover i vården sparas - Jämtland Härjedalen - sydsamiskaMuvhtene daarpesjh pryövoem håksosne vaeltedh. Sïejhme pryövoe lea vïrre-pryövoe. Muvhtene pryövoeh vöörhkesuvvieh. Pryövoeh vöörhkesuvvieh guktie dov håksoe dan buerie goh maehteles sjædta.
Jeenjemes håksoe-pryövoeh slaahtjedieh nuhtjemen mænngan. Muvhth pryövoeh vöörhkesuvvieh.
Mannasinie pryövoeh vöörhkesuvvieh?
Dov pryövoeh vöörhkesuvvieh guktie håksoebarkijh maehtieh bööremes jïh jearsoehkommes håksoem dutnjien vedtedh. Håksoe maahta dov pryövoem ikth vielie gïetedidh jis ih leah buaranamme håksoen mænngan.
Daesnie vielie vaestiedimmieh gaavnh mah sijhtieh tjïelkestidh mannasinie pryövoeh vöörhkesuvvieh:
- Pryövoeh nuhtjesuvvieh guktie håksoebarkijh maehtieh vielie lïeredh.
- Pryövoeh nuhtjesuvvieh guktie håksoe evtede, vg. guktie barkijh maehtieh buerebe diagnovside almetjidie vedtedh.
- Pryövoeh dotkemisnie nuhtjesuvvieh skïemtjelassi bïjre.
- Pryövoejgujmie håksoebarkijh ovmessie dorjesh goerehtieh, vg. insulijne-vuepsieh mejtie diabetikerh nuhtjieh.
- Pryövoeh nuhtjesuvvieh guktie håksoe maahta daejredh jis skïemtje almetje lea håksoste laarhkome.
- Pryövoeh maahtah vuesiehtidh gie jaameh almetje lea.
Maahtah jeatjahtehtedh guktie dov vöörhkesovveme pryövoeh leah nuhtjesovveme
Jïjtje nænnosth guktie håksoe åådtje dov vöörhkesovveme pryövojde nuhtjedh. Goh åelie-almetje jïh eejhtege datne aaj nænnosth mij sjædta dov maanan pryövoe jis maana lea noerehkåbpoe goh 13 jaepien båeries.
Jis ih sïjhth pryövoeh edtjieh vöörhkesovvedh, maahtah baajedh dejtie slaahtjedidh. Ussjedh eensi-laakan dan bïjre åvtelen nænnosth maam sïjhth darjodh. Ij gåaredh pryövoem bååstede åadtjodh mij lea joe slaahtjedamme.
Naemhtie maahtah jeatjahtehtedh guktie håksoe åådtje dov pryövoem nuhtjedh
Jis sïjhth jeatjahtehtedh guktie håksoe åådtje dov pryövojde nuhtjedh tjoeverh goerem gaskeviermeste veedtjedh. Goere lea Sveerjen Biobaangken [Biobank Sverige, sveerjengïeleldh hïejmesæjroe] hïejmesæjrosne. Goeren nomme lea Jeatjahtehteme jååhkesjimmeste [Ändring av samtycke]. Dievhtieh goerem jïh jååhkesjh dïsse dov vuelietjaaleginie.
Gosse maana lea 13 jïh 14 jaepiej gaskems dovne maana jïh eejhtege edtja goerem dievhtedh jïh dïsse vuelietjaaleginie jååhkesjidh.
Maanah mah båarasåbpoe goh 15 jaepien båeries edtjieh goerem jïjtje lohkedh jïh dïsse vuelietjaaleginie jååhkesjidh.
Seedth goerem påastine daan regijovnese mesnie leah pryövoem vaalteme. Tjaalehsijjieh maahtah Sveerjen Biobaangken [Biobank Sverige, sveerjengïeleldh hïejmesæjroe] hïejmesæjrosne gaavnedh.
Loggh sïjse 1177.se hïejmesæjrosne
Muvhten regijovnesne maahtah jeatjahtehtedh guktie håksoe maahta dov vöörhkesovveme pryövojde nuhtjedh jis 1177.se hïejmesæjroen sïjse loggh.
Pryövoeh privaate dåastovisnie
Jis pryövoem aktene privaate dåastovisnie vaeltiejih tjoeverh dejnie soptsestidh jis sïjhth maam-akt jeatjahtehtedh.
Pryövoeh dotkemisnie
Jis leah meatan aktene dotkemisnie tjoeverh dotkijinie soptsestidh jis sïjhth maam-akt jeatjahtehtedh.
PKU-pryövoeh aadtjen reakasovveme maanah
Gosse maana Sveerjesne reakasåvva, håksoe PKU-vïrrepryövoem (sveerjengïeleldh hïejmesæjroe) destie vaalta.
PKU-pryövojne maahta ålvas nåake jïh sjïere skïemtjelassh gaavnedh jïh gïetedidh.
Goerem Sveerjen Biobaangken [Biobank Sverige, sveerjengïeleldh hïejmesæjroe] hïejmesæjrosne gaavnh jis sïjhth jeatjahtehtedh guktie håksoe åådtje dov PKU-pryövoem nuhtjedh.
Vöörhkesovveme pryövoeh leah vaarjeldovveme
Vöörhkesovveme håksoe-pryövoeh leah tjirkeme-laakan vöörhkesovveme. Pryövoeh leah skåapesne jallh jueskiedahkesne vöörhkesovveme mejtie ajve sjïere håksoe-barkijh maehtieh rïhpestidh.
Ij leah luhpie vöörhkesovveme håksoe-pryövoeh nuhtjedh vg. aehtjievoete-pryövose jallh meadtoe-tjïelkestæmman.
Ij leah luhpie vöörhkesovveme pryövoeh doekedh.