OM COVID-19 – OTHER LANGUAGES

በብኸባቢኡ ለበዳ “ኮቪድ-19” ንምዕጋት - ንናይ ኵሉ ሰብ ሓላፍነት ኣመልኪቱ ዚወሃብ ዘሎ ሓፈሻዊ-መምርሒ

Innehållet gäller Örebro län

ኣብዚ፡ እቲ ሓፈሻዊ-መምርሒታት፡ ነቶም በብኸባቢኡ ዚፍጠሩ ምልባዓት እንታይ ትርጉም ከም ዘሎዎ ከነብርህ ኢና መበገሲ ናይዚ መምርሒታት’ዚ፡ ብመሰረት ”ሕጊ ምክልኻል ተላጋቢ-ሕማም”፡ ነፍሲ-ወከፍ ሰብ ንኻልኦት ሰባት ካብ ሓደጋ ናይ ”ኮቪድ-19” ለበዳ ንምክልኻል ከተግብሮም ዘሎዎ ግዴታዊ መምርሒታት’ዮም።

  • ሰባት ብብዝሒ ካብ ዚእከቡሉ ናይ ውሽጢ ኣዳራሽ ከባቢታት ካብ ምስታፍ ተቖጠብ፥ ንኣብነት ካብ ድኳናት፡ ዓበይቲ ናይ ዕዳጋ-ማእከላት፡ ኣብያተ-መዘክር፡ ኣብያተ-ንባብ፡ መሐምበሲን መወሳወሲን ኣዳራሻት ወዘተ እዮም። ካልኦት ከም ቤት-መሸጣ መግቢን ፋርማቻታትን ኣብዚ እቱዋት ኣይኮኑን።

ኣብ ናይ ውሽጢ-ገዛ ከባቢታት ውን ምስቶም ብልሙድ ዘይትራኸቦም ሰባት፥ ካብቲ ዝድለ ንላዕሊ ሓቢርካ ምጽናሕ ኣይግብእን እዩ። እቶም ናይ ደገ ከባቢታት፡ ኣብዚ መምርሒ’ዚ ዝጠቓለሉ ኣይኮኑን። እቶም ኣድለይቲ ዝኾኑ ምብጻሓት፥ ንኣብነት መግቢ ወይ መድሃኒት ንምሽማት ወይ ብሕክምናዊ ምኽንያት ኣብ እንዳ-ሓምባሳይን “እንዳ-ጂምን” ዚግበር ኣካላዊ ምንቅስቓስ ውን፥ ኣብዚ ዝጠቓለሉ ኣይኮኑን። ይኹን እምበር፡ ከምዚኦም ዓይነታት ምብጻሓት ምግባር እንተ ኣድልዮም፥ ጽቕጥቅጥ ኣብ ዘይብሉ እዋናት ክግበርን፥ ነቲ ክዳን-መቀያየሪ ክፍሊ ካብ ምጥቃም ምቝጣብን ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።

  • ካብ ናይ ሙዚቃዊ-ትልሂታት፡ ኤክስፖታት፡ ልምምድ-ስፖርትታት፡ ናይ ስፖርት ግጥምን ናይ ስፖርት ውድድራት ምርኢትን ወዘተ ተቖጠብ። ናይ ቆልዑን መንእሰያትን ኣብ መባእታዊ ኣብያተትምህርቲ ዚግበር ናይ ስፖርት ተዓሊም ኣብዚ ዝጠቓለል ኣይኮነን።

ኣብ ውሽጢ ገዛ ይኹን ኣብ ደገ ብዘየገድስ፥ ኣብ ሓደ ጊዜ ብዙሓት ሰባት ካብ ዝርከቡሉ ምትእኽኻባት ተቖጠብ። ንሳቶም ድማ ንኣብነት፥ ከም ሙዚቃዊ-ምርኢት፡ ትያትር፡ ሲነማ፡ ኤክስፖታት፡ ሃይማኖታዊ ኣኼባታትን በዓላትን ዝኣመሰሉ እዮም። እቲ ሓደጋ ናይ ለበዳ ምልባዕ ፡ ኣብ ከምዚኦም ኣጋጣሚታት እቲ ዝለዓለ እዩ። እቲ ናብዚኦም ምርኢታት ንምስታፍ እትገብሮ መጕዕዓዝ ውን፥ ንባዕሉ ሓደጋ ለበዳ ዘስዕብ’ዩ።  

ንቖልዑን መንእሰያትን ምንቅስቓስ ናይ ኣካላት ምግባር ኣዝዩ ኣገዳሲ’ዩ። እቲ ብቖልዑን መንእሰያትን ዚግበር ምልባዕ ውን ትሑት ብምዃኑ፥ ነቲ ናይ ስፖርት ትዓሊም መደባቶም ክቕጽልዎ ይኽእሉ እዮም። ይኹን እምበር፡ ካብ ዘየድሊ ናይ ኣካላዊ ምትንኻፍ፥ ጥርሙዝ መስተይን ናይ መከላኸልን ኣቝሑት ካብ ምልቕቓሕ ክቝጠቡ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። እቶም ዘመላልስዎም ዓበይቲ ውን፥ ኣብ ምውሳድን ኣብ ምምላስን ናይ ቆልዑ ጥራይ ተወሲኖም፥ ካብ ካልእ ርክባት ከም ዝቝጠቡ ምግባር ጽቡቕ እዩ።

ናይ ስፖርት ግጥማትን ውድድራትን፥ ናይ ዓበይቲ ይኹን ናይ ቆልዑ ክግበር ኣይግባእን’ዩ። ምኽንያቱ ድማ ምስ ካልኦት ሓደስቲ ሰባት ከም ትራኸብ ስለ ዝገብረካ፥ ምልክት ሕማም ውን እናሃለወካ ውን ከይተሳተፍካ ስቕ ንኽትብል ስለ ዘጻግም’ዩ።

ግጥማትን ውድድራትን ክንብል ከሎና፥ ኣብ መንጎ ጋንታታት ዚግበር ውድድራትን ተኸታታሊ-ግጥማትን ከምኡ ዝኣመሰለ ናይ ውድድር መደባት ማለትና እዩ።

ብሞያዊ ደረጃ ዚግበር ስፖርትታት፥ ማለት ከም ሞያዊ-ስራሕ ዝተወስደ ስፖርት፥ ኣብዚ መምርሒ’ዚ ዝጠቓለል ኣይኮነን።

  • ብዘይካ’ቶም ሓቢሮምኻ ዝነብሩ ሰባት፥ ምስ ካልኦት ሰባት ኣካላዊ ምቅርራብ ካብ ምግባር ተቖጠብ

እዚ መምርሒ’ዚ፡ ብዘይካ’ቶም ሓቢሮምኻ ዝነብሩ ሰባት፥ ነቲ ምስ ካልኦት ሰባት ክትሕልዎ ዘሎካ ናይ ምፍንታት ርሕቀት ጠለብ፥ ንዕኡ ዘኽርሮ እዩ። “ኣካላዊ ምምቅርራብ” ማለትና ድማ፡ ነቶም ኣብ 1 - 1,5 ሜትሮ ርሕቀት ኴንካ እትረኽቦም፥ እሞ እቲ ምስኣቶም እትገብሮ ምጽናሕ ድማ፥ ልዕሊ 15 ደቓይቕ ዝኾነ ሰባት ማለትና’ዩ። ካብ ከምዚ ዓይነት ኣካላዊ ምቅርራብ፡ ፍጹም ክትቁጠብ’ዩ ዚግባእ።

ገለ ዓይነት ንጥፈታት፡ ማለት ምስ ካልኦት ሰባት ዘሎካ ኣካላዊ ምርሕሓቕ ብምሕላው ኪትግበሩ ዘይክኣል ኮይኑ ምስ ዚርከብ፥ ካብኣቶም ምስታፍ ውን ክትቁጠብ ይግባእ። እዚኣቶም ድማ፡ ገለ-ገለ ዓይነት ስፖርትታት፥ ንኣብነት ተጣቢቕካ ዚግበር ናይ ጥምጥም ስፖርት፥ “ኢስሆኪ”፡ “ባስኬት” ወዘተ እዮም። ግላዊ ፌስታታት፡ ከም መርዓ፡ ሓቢርካ ተብዕሎ ኣውደ-ኣመታት፡ ዕድመታት፡ ብድሕሪ-ስራሕ ትገብሮ ወኻዕኻዕ እዩ። ናይ ክንክን-ጽባቐን ናይ ጽባቐ-ምሸጣታትን፥ ብሓኪም ዘይተኣዘዘ ቁንጅናዊን ጥዕናዊ-ክንክናት፥ ከም “ማሳጅ”፡ “ክንክን-እግሪ”፡ ናይ “ጽባቐ-ምሸጣን” “ክንክን-ጽባቐን” እዮም።

ኣብያተ-ንጥፈታትን ቦታ-ስርሓትን ውን ኣብ ቦትኦም ለበዳ ምስ ዘጋጥም ስጕምቲ ክወስዱ የድሊ

ከባቢያዊ ምልባዕ “ኮቪድ-19” ዘጋጠሞም (እቶም ካብ 1-7 ብዘሎዉ ነጥብታት ዝጽሎዉ)፥ ናይ’ዛ ዝተጠቕሰት ዞባ ወይ ከባቢ ኣብያተ-ንጥፈታትን ኣብያተ-ስርሓትን ውን፥ ነቲ ምልባዕ ናይ ለበዳ ንምዕጋት ስጕምቲታት ክወስዱ ከድልዮም እዩ። እቶም ናብ ኣብያተ-ንጥፈታትን ኣብያተ-ስርሓትን ዘቕንዑ ከባቢያዊ ሓፈሻዊ መምርሒታት፥ ነቲ እቶም ግለ-ሰባት ኪርሕሓቑሉ ዚኽእሉ ኩነታት ብምፍጣር፥ ምልባዕ ናይ ለበዳ ንምዕጋት ዚውሰዱ ስጕምቲታት፥ ገለ ካብቶም ኣብነታት እዮም። ኣየናይ ወይ ኣየኖት ዓይነት ስጕምቲታት ከም ትጥቀም ዚውስን፥ እቲ ሓላፊ ናይቲ ዚምልከቶ ቤት-ዕዮ እዩ።

እዚኦም፡ ካብቶም ኪውሰዱ ዚኽእሉ ስጕምቲታት ገለ ኣብነታት እዮም፡-

  • ሓደ ቤት-ዕዮ፡ ምልባዕ ናይ ለበዳ ንምዕጋት፡ ነቲ ዝኽፈተሉ ሰዓታት ብምንዋሕ ወይ ነቲ ሰዓታት ብምቕያር፥ ናይ ጊዜ ኵነታት ምምችቻእ’ዩ።
  • እቲ ቤት-ዕዮ፡ መዓስ እቲ ዝልዓለ ሓደጋ ናይ ምልባዕ ከም ዘሎ ዘርኢ ስርዓት ከዳሉ፥ ወይ ውን ሰባት መዓስ ናብቲ ቤት-ዕዮ’ቲ ካብ ምምጻእ ክቑጠቡ ከም ዚግባኦም፥ መደብ ከውጽእ ይኽእል እዩ።
  • እቲ ቤት-ዕዮ፡ ኣብ ውሽጢ ሓደ ውሱን ጊዜ፡ ኣብ ውሽጢ’ቲ ኣዳራሽ ክንደይ ሰባት ኪህልዉ ከም ዚኽእሉ ዚገልጽ ሓበሬታ ውን ኪህብ ይኽእል’ዩ።
  • እቲ ቤት-ዕዮ ውን ነቶም በጻሕቱ፥ ዝወሓደ ጽቕጥቅጥ ዘሎዎ ናይ ሰዓታት ምሕደራ ከውጽኣሎም ክፍትን፥ ወይ ውን ዲጂታላዊ ኣማራጺታት ኪቕርበሎም ምኽኣል’ዩ።
  • እቲ ቤት-ዕዮ’ቲ ውን፡ እቲ ምብጻሕ ኣድላዪ ምስ ዘይከውን፥ እቲ ምስ ምሉኣት ስድራቤትካ መጺእካ ክትበጽሕ ወይ ምስ ካልኦት መሰመይታ ዄንካ ናብቲ ቤት-ዕዮ ክትመጽእ፥ ኣየኖት ሰዓታት ዘይምቹእ ጊዜ ምዃኑ ሓበሬታ ክህብ ይግብኦ። ነቶም ሒዝካዮም ዝመጻእካ ቆልዑ ዚኸውን ውን፡ ምናልባት ናይ ደገ ንጥፈታት መዘናግዒ ከዳልወሎም ይኽእል ይኸውን።

ኣብዞም ወጺኦም ዘሎዉ ሓፈሻዊ መምርሒታት፥ ኣብያተ-ስርሓት እናተባህሉ ብፍላይ ተጠቒሶም ኣሎዉ፥ ምኽንያቱ ድማ፡ ዓቢ ክፋል ናይቶም ”ብኮቪድ-19” ዝተሓዙ ዘሎዉ ሰባት ክለግቦም ዝኽኣለ፥ ኣብ ቤት-ዕዮ ብምዃኑ’ዩ። እቲ ኣብያተ-ዕዮታት ክውሰድኦ ዘሎወን ኣገዳሲ ስጕምቲ፥ ኣብ ገዛኻ ዄንካ ንኽትሰርሕ ኩነታት ምምችቻእ’ዩ። ወይ ውን ኣብቲ እዚ ወጺኡ ዘሎ ከባብያዊ ሓፈሻዊ-መምርሒ ዘገልግለሉ እዋን፥ መታን ሰራሕተኛታት ጽቕጥቅጥ ናይ ህዝባዊ-መጐዓዝያ ኣብ ዘሎዎ ጊዜ ምምልላስ ክቝጠቡ፥ ናይ ሰዓታት ስራሕ ተዓጻጻፍነት ዕድል ክፈጥረሎም እዩ።

ኣስተውዕል! ኣብያተ-ትምህርቲ ብኻልእ ናታቶም ድንጋጌ’ዮም ዝምርሑ።

Till toppen av sidan