Thov e čhavengere danda
Borsta tänder på barn – romska arli

Skriv ut (ca 3 sidor)

Keda ikljola e čhaveske o prvo dand šukar i panda tegani te le te thove ole. Te siklilo o čhavo rano ko odova tegani o dandengoro thojbe ovela e čhaveske jek lokhi navika.

Skriv ut

Ko čhave so isi olen dži ko duj berš othe vakerela pe angleder sa ola te sikljon te ovel olen dandengiri četka ko muj. Keda ikljola o prvo dand tegani i vreme te lel pe te thoven pe o danda redovno. Angleder te ikljol o dand avri šaj te handžol e dandengoro mas, odoleske e čhaveske šaj te ovel šukar te ovel ole/ola diso te kicinel, ko primer ple dandengiri četka.

Thov e čhaveskere danda duj vare ko dive. Sabale, ka ovel šukar palo hajbe sabaluko, hem angleder o sojbe račate.

Läs texten på svenska här.

Dandengiri četka (dandengiri morni) hem dandengiri pasta

Dandengiri četka (dandengiri morni) hem dandengiri pasta

Le jek tikni hem kovli dandengiri četka. Birin jek dandengiri pasta  so nane ola zoralo ukus. Isi dandengiri pasta soj bizo ukus hem so na mukhela pena. Puč tle dandegere doktore bašo godidejbe (savet).

Keda ikljona e čhaveske o prva danda tegani i dovolno jek tikno kotor pasta so nane pobaro taro e čhaveskoro tikno najeskoro ternako.

Važno i e dandengere pasta te ovel ola fluori, kova so zorakerela  e danden. Keda thovela pe e čhavengere  danda sabale hem račate fluori dandegere pastaja  tegani arakhena pe e čhavengere danda taro kirnojbe. Isi  dandengiri pasta so isi ola razno fluoreskoro zoralipe kola i adaptirime premal e čhavengere berša. O istražuvačija taro sa o sveto i jek  kaj o fluori i važno bašo dandengoro zoralipa hem te ikeren pe saste.

Fäll ihop

Pašljar tele e tikne čhave

Pašljar tele e tikne čhave

E tikne čhavengere danda šaj thoven pe keda ola pašljona. E uravibaskiri mesali šaj te ovel jek šukar than. Ov/oj šaj te pašljol hem ko kreveti, ka ovel šukar o šero te ovel ko tle kočaka. Ov/oj te pašljola šerea ko tle kočaka tegani i lokhe te dikhel pe andre ko muj hem te rese ko palune danda, plus odova odova i šukar e čhaveske.

But taro čhave phravena plo muj automatski keda tu pažlivo čhiveja tlo naj ki strana ko vilice.

Arakh jek komotno položba

Keda o čhave i taro štar dži ko pandž berš tegani ola šaj te terdžon keda thovena pe olengere danda. Tegani tu bešea tele hem mukhea te perel hari e čhaveskoro šero kori tli pik hem musik. Disavo var šaj te pasujnel pošukar o čhavo te bešel ko tle kočaka.

Tu šaj dikhea pošukar andre ko muj te čičan jek ja pale duj naja andre ki vilica hem te ikere o muj tari strana.

Šukar i o čhavo te lel rano te sikljol hem te vežbinel korkori te thovel ple danda, ama pale ka trebel o baro manuš te pomožinel sa džikote pherela deš-dešuduj berša, disavo var poviše. Keda o čhavo i šov berša tegani avena o neve danda kola i osetliva hem trebela olenge ekstra arakhibe.

Fäll ihop

Thov o danda tikne pokretencar

Thov o danda tikne pokretencar

Mor sa o dand dži ko dandeskoro mas. Čhiv i četka anglal palal, taro strane celo redo, tikne lokhe pokretencar, dand palo dand. Probin te ikere i četka sar jek penkalo/hemisko kaj te šaj te ovel tut jek lokho pritisko. Mor i avruni strana, andruni strana hem e čamkeribaskere thana.

Keda morea i andruni  strana taro anglune danda i upruni hem teluni vilica, iker tegani i četka pravo. Dikh te šaj i četka te dolel e dandengoro mas. Ma bastrin (ma pritisnin) zorale e četkaja hem ker celo vreme tikne pokretija.

Mukh o čhavo te cedinel i pena maškar o danda

Taro šovto berš šukar i te završinel pe o dandengoro thojbe odolea so hari panjea te cedinel pe i pena maškar o danda angleder te čhungarel pe. Ka ovel šukar te šaj o čhavo te na heljarel o muj panjea.

Elektrikani dandengiri četka

Tu šaj te thove e čhavengere danda  elektrikane dandengere četkaja keda pherena trin berš. Jek elektrikani dandengiri četka ikalela e dandengiri mel pošukar tari jek obično četka, ama tegani tu trebela te koristine jek javer tehnika na sar e obično četkakiri tehnika. Ka ovel šukar te le tli elektrikanidandengiri četka hem te dža ki dandengiri medicikani phen ja pale dandengoro higienisti hem te sikaven tuke sar koristinela pe.

E čhaveske trebela dumodejbe  te thovel o danda elektrikane četkaja sa dži ko dešuduj berš. Disave čhavenge šaj te ovel polokhe te thoven o danda te isi olen tikni četka ko aparati.

Ki jek tikni četka na resela but dandengiri pasta. Tegani ka ovel šukar te čhive jek sentimetri dandengiri pasta, mor i upruni vilica hem palo odova čhiv panda jek centrimetri pasta baši i teluni vilica.

Fäll ihop

Nane uvek lokhe te thovel pe e čhavengere danda

Nane uvek lokhe te thovel pe e čhavengere danda

Važnoj te probine te more e čhavengere danda redovno. Disavo var odova šaj te ovel pharo ama tegani ka le te masirine dandengere pastaja o danda. Jek javer čhani i te mukhe e čhave prvo korkori te morel ple danda palo odova tu te produžine.

Obično o čhave mangena te keren sar ola so mangena. O strplenje ko asavke situacije ločharena te šaj o dandengoro thojbe te ovel jek sakodivesutni  navika mada o čhavo kerela protesti.

Fäll ihop
Skriv ut (ca 3 sidor)
Senast uppdaterad:
2016-08-11
Redaktör:

Redaktori: Ingemar Karlsson Gadea, Maud Cordenius, 1177 Vårdguiden

Granskare:

Kontrolanti: Helen Isaksson, övertandläkare, Folktandvården, Region Jönköpings län