ጂኖኮሎጊያዊ ምርመራ-ወሃዮ ምውሳድ
Gynekologisk cellprovtagning – tigrinska

Skriv ut (ca 6 sidor)
Skriv ut

ጽማቝ

ጽማቝ

ኣብ ምዱብ ጊዜታት ንጂኖኮሎጊያዊ ምርመራ-ወሃዮ ዝኸውን ምርመራ ብምግዳፍ፤ ንናይ ኣፍ-ማህጸን ካንሰር ምክልኻል ትኽእሊ ኢኺ። እቲ ምርመራ-ወሃዮ ካብ ውሽጢ እቲ ርሕሚ፤ ካብቲ ኣፍ-ማሕጸን ዚውሰድ ኮይኑ፤ ናብ ናይ ማህጸን ካንሰር ከምርሕ ዚኽእል፤ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ምስ ዚህሉ ኣቐዲሙ ዘርእየካ እዩ።

እቶም መብዛሕትኦም እትረኽቦም ናይ ወሃዮ ምቅይያራት፤ ባዕላቶም ክሓውዩ ዚኽእሉ ቀለልቲ ምቅይያራት ኮይኖም፤ ገለ ካልኦት ናይ ወሃዮ ምቅይያራት ግን፤ ክተልግሶም ዚግባእ እዮም። ኣብ ኣዝዩ ውሱን ዝኾነ ቁጽሪ፤ እቲ ምርመራ-ወሃዮ ካንሰር ከም ዘሎካ ይሕብር እዩ። እቲ ካንሰር ግን ኣብቲ ፈላሚ ዝኾነ ዕድሚኡ ስለ ዝኾነ፤ እቲ ኣገባብ ሕክምና ቅልል ዝበለን፤ ዝወሓደ ጎድናዊ ሳዕቤናት ዘሎዎ ዝኸውን እዩ።

ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ሽወደን፤ እቲ ”ስክሪኒንግ” ተባሂሉ ዚጽዋዕ፤ ንጂኖኮሎጊያዊ ምርመራ-ወሃዮ ንምግባር፤ ኣብ ምዱብ ዝኾነ እዋናት ጻውዒት ይልኣኸለን እዩ። እቲ ዕደመ እታ ሰበይቲ ካብ 23 ክሳብ 50 ምስ ዚኸውን፤ ኣብ ሰሰለስተ ዓመት መጸዋዕታ ይግበረላ። ብድሕሪኡ ግን እታ ሰበይቲ 60 ዓመት ክሳብ ትመልእ፤ እቲ ናይ ምርመራ ምግባር መጸዋዕታ፤ ኣብ ሓሓሙሽተ ዓመት ይኸውን። ብድሕሪ 50 ዓመት ዚግበር ኣገባብ ኣጸዋውዓ ምርመራ፤ ከከምቲ እትቕመጠሉ ቦታ ናይቲ ሃገር፤ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ቁሩብ ክፈላለ ይኽእል እዩ።

ኣብ ማእከል-ጥዕና ወይ ኣብ ናይ ጂኖኮሎጊ ዶክቶርን ምስ ትኸዲ ውን፤ ምስቲ ዝግበልኪ ካልእ ሕክምና ተተሓሒዙ፤ ምርመራ-ውሃዮ ክግበረልኪ ይኽእል እዩ።

ንምርመራ-ወሃዮ ዚግበር ምድላዋት

ጽግያትኪ ኣብ ዝመጸሉ እዋን ቅምሶ ዋህዮ (cellprov) ክትህቢ ኣይትኽእልን ኢኺ። ኣብቲ ቈጸራ ሒዝክሉ ዝነበረ ዕለት ጽግያት እንተሎኪ ሓድሽ ቈጸራ ክትሕዚ ትኽእሊ ኢኺ። ነፍሰጾር እንተ ኾይንኪ’ውን ቅምሶ ዋህዮ ክትህቢ ትኽእሊ ኢኺ።

እቲ ምርመራ ብኸመይ ይትግበር?

እቲ ምርመራ ኣብ ዝውስደሉ ግዜ፤ ነቲ ታሕተዋይ ክፋል ኣካላትኪ ጥራሕኪ ብምዃን፤ ኣብ ሓደ ናይ ጂኖኮሎጊያዊ መመርመሪ-መንበር ትግምሰሲ፤ እቲ/ታ ዶክቶር ወይ እታ ነርስ ድማ፤ ብዝተፈላለየ ኣገባብ ነቲ ምርመራታት ትወሰልኪ። መብዛሕትኡ ግዜ ብሓንቲ ንእሽቶ ”ስፓተል” ጌርካ ኢኻ ነቲ ኣፍ-ማህጸን ትደርዞ። ብድሕሪኡ ድማ ብሓደ ንእሽቶ ልስሉስ ኣስባሱላ ጌርካ፤ ኣብቲ ታሕተዋይ ወገን ክሳድ-ማሕጸን ትደርዞ።

መብዛሕትኡ ግዜ፤ ምስቲ ምርመራ-ወሃዮ ምውሳድ ተተሓሒዙ፤ እትምልሽዮ ሕቶታት ውን ኣሎ። እቲ ዚግበር ምርመራ ብጽቡቕ ኣገባብ መታን ክፍጸም፤ እቲ እትህብዮ መልሲ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።

እቲ ምርመራ ክግበር ከሎ ኣየቐንዙን እዩ። እቲ ንምትግባሩ ዚውስዶ ግዜ ውን ቁሩብ ደቓይቕ ጥራይ እዩ። ናይቲ ዝተገብረ ምርመራ-ወሃዮ መልሲ፤ ኣብ ውሽጢ 6 ሰሙናት ኣቢሉ ክትረኽብዮ ኢኺ።

ብድሕሪ እቲ ምርመራኸ ከመይ ይስምዓካ?

እቲ ዚግበር ምርመራ ዝኾነ ዘስዕቦ ሓደጋ የልቦን። ገለ እዋናት ቁሩብ ናይ ደም ምፍሳስ ይቕልቀል ይኸውን፤ እዚ ግን ሓደገኛ ነገር ኣይኮነን።

Fäll ihop

ጂኖኮሎጊያዊ ምርመራ-ወሃዮ እንታይ እዩ?

ጂኖኮሎጊያዊ ምርመራ-ወሃዮ እንታይ እዩ?

 ምርመራ-ወሃዮ ዝኸውን ምርመራ ምግዳፍ 

ንጂኖኮሎጊያዊ ምርመራ-ወሃዮ ዝኸውን ምርመራ ምግዳፍ ማለት፤ ኣብ ውሽጢ እቲ ርሕሚ፤ ማለት ካብቲ ክሳድ-ማሕጸን ተባሂሉ ዚጽዋዕ፤ ታሕተዋይ ክፋል ናይ ኣፍ-ማህጸን ዚውሰድ እዩ። እዚ ድማ ናብ ናይ ማህጸን-ካንሰር ከምርሕ ዚኽእል፤ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ምስ ዚህሉ ኣቐዲሙ ከርእየካ ዚኽእል እዩ።

እቶም መብዛሕትኦም እትረኽቦም ናይ ወሃዮ ምቅይያራት፤ ባዕላቶም ክሓውዩ ዚኽእሉ ቀለልቲ ምቅይያራት እዮም። ገለ ካልኦት ናይ ወሃዮ ምቅይያራት ግን፤ ክተልግሶም ዚግባእ እዮም። ኣብ ኣዝዩ ውሱን ዝኾነ ቁጽሪ ውን፤ እቲ ምርመራ-ወሃዮ ካንሰር ከም ዘሎካ ይሕብር እዩ።

እተን በብግዚኡ ምርመራ-ወሃዮ ዚገብራ ኣንስቲ፤ ጽቡቕ ዝኾነ ሓለዋ ናይ ማህጸን ካንሰር ኣለወን። ምኽንያቱ ድማ እቲ ዘጋጥም ናይ ወሃዮ ምቅይያራት፤ ቅድሚ ናብ ናይ ማህጸን ካንሰር ምምዕባሉ፤ ክትረኽቦ ስለ እትኽእል እዩ።

 

ምርመራ-ወሃዮ ካብቲ ታሕተዋይ ክሳድ-ማሕጸን ተባሂሉ ዚጽዋዕ፤ ካብቲ ምስ ርሕሚ ለጊቡ ዘሎ ኣፍ-ማህጸን ዚውሰድ እዩ።

Livmoder = ማህጸን

Äggstock = እንቋቑሖ ማህጸን

Livmoderhals= ክሳድ-ማህጸን

Livmodertapp= ኣፍ-ማህጸን

Slida= ርሕሚ

ቀጻሊ ምክትታል ምግባር

ጂኖኮሎጊያዊ ምርመራ-ወሃዮ ምግባር፤ ሓደ ካብቲ ናይ ጥዕና ምቍጽጻር መደባት ዚግበር፤ ”ስክሪኒንግ” ተባሂሉ ዚጽዋዕ ኮይኑ፤ ኩለን ኣብ ሃገር ሽወደን ንዘለዋ ኣንስቲ ብቐጻሊ መጸዋዕታ ዚግበረለን እዩ። ከምዚ ብምግባር ድማ፤ እቲ ናይ ወሃዮታት ምቅይያራት፤ ኣቐዲምካ ስለ ዚርከብን ዚሕከምን፤ ኣብዚ ዝሓለፈ 40 ዓመታት፤ ናይ ማህጸን ካንሰር፤ ዳርጋ ዘይልሙድ እናኾነ መጺኡ ኣሎ።

ናይ ወሃዮ ምርመራ ኣብ ካልእ ኣጋጣሚታት

ኣብ ማእከል-ጥዕና ወይ ኣብ ናይ ጂኖኮሎጊ ዶክቶርን ምስ ትኸዲ ውን፤ ምስቲ ዝግበረልኪ ካልእ ናይ ማህጸን ሕክምና ተተሓሒዙ፤ ናይ ማህጸን ምርመራ-ውሃዮ ውን ክግበረልኪ ይኽእል እዩ። ንኣብነት እዚ ናይ ወሃዮ ምርመራ፤ ምስ ሓደ ሕክምና ናይ ዘጋጠመኪ ናይ ዘይምዱብ ደም ምፍሳስ ተተሓሒዙ፤ ነቲ ”ስክሪኒንግ” ተባሂሉ ዚጽዋዕ፤ ናይ ወሃዮ ምርመራ ምስኡ ብሓባር ክግበረልኪ ይኽእል እዩ። ምናልባት እቲ ምርመራ ዚግበረሉ እዋን ቀሪቡ ይህሉ፤ ወይውን ሸለል ኢልኪ ዝረሳዕክዮ ካልእ ግዜ ውን ክህሉ ስለ ዚኽእል፤ እዚ ጽቡቕ ኣጋጣሚ ክኸውን ይኽእል እዩ።

ምቅይያራት ናይ ወሃዮን ምምዕባል ካንሰርን

ናይ ወሃዮ ምቅይያራት ክመጽእ ዚኽእል፤ ብምኽንያት ናይ ባክተሪያ ረኽሲ፤ ናይቲ ልስሉስ ኣካላት ናይ ርሕሚ ወይውን ብናይ ቫይረስ ረኽሲ ምኽንያት ውን ክመጽእ ዚኽእል እዩ። እቶም መብዛሕትኦም እትረኽቦም ናይ ወሃዮ ምቅይያራት፤ ባዕላቶም ክሓውዩ ዚኽእሉ ቀለልቲ ምቅይያራት እዮም። ገለ ካልኦት ናይ ወሃዮ ምቅይያራት ግን፤ ናብ ናይ ኣፍ-ማህጸን ካንሰር ከምርሑ ስለ ዚኽእሉ፤ ብቐሊሉ ክተልግሶም ዚግባእ እዮም።

እቲ ካባኺ ዝተስደ ናይ ወሃዮ ምርመራ፤ ዘይንቡር ዚመስል ኮይኑ እንተ ተረኺቡ፤ እቲ ምርመራ ቀጻሊ ይኸውን። መብዛሕትኡ ግዜ ውን ተወሳኺ ምርመራ መታን ክግበረልኪ፤ ናብ ሓኪም ንኽትመጺ መጸዋዕታ ይልኣኸልኪ እዩ። ኣብዚ ኣጋጣሚ እዚ፤ ነቲ ዘሎ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር፤ ከነልግሰልኪ ወይውን ባዕሉ ንኽሓዊ ክትጽበዪ ትደልዪ እንተ ኴንኪ ሓሳብ ይቐርበልኪ እዩ።

እቲ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ክሳብ ናብ ናይ ማህጸን ካንሰር ዚምዕብል ነዊሕ ግዜ፤ ማለት ካብ 10 ክሳብ 15 ዓመታት ይወስደሉ እዩ። ኣብቲ ናይ ምርመራ-ወሃዮ ግዜ፤ ሓደ ናብ ካንሰር ደረጃ ዝማዕበለ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ክትረክብ፤ ዳርጋ ኣዝዩ ዘይልሙድ ነገር እዩ። ይኹን እምበር ሳሕቲ ግዜ ዘጋጥመሉ እዋን ኣሎ እዩ። ሽዑ ግን እቲ ካንሰር ኣብቲ ፈላሚ ዝኾነ ዕድሚኡ ስለ ዝኾነ፤ እቲ ኣገባብ ሕክምና ቅልል ዝበለን፤ ዝወሓደ ጎድናዊ ሳዕቤናት ዘሎዎ ክኸውን ይኽእል።

 ኣብ ዓዓመት ናብ 450 ዚገማገም ቍጽረን ሽወደናውያን ኣንስቲ፤ ናይ ኣፍ-ማህጸን ካንሰር ይትሓዛ እየ። ካልኦት ኣስታት 30 000 ዝኾና ኣንስቲ ድማ፤ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ከም ዘጋጠመን ይሕበራ እየን።

Fäll ihop

ኣንስቲ ኣብ ምዱብ ግዜታት መጸዋዕታ ይግበረለን

ኣንስቲ ኣብ ምዱብ ግዜታት መጸዋዕታ ይግበረለን

ኣንስቲ ኣብ ሰሰለስተ ዓመት መጸዋዕታ ይግበረለን

ኩለን ዕድሚአን ኣብ መንጎ 23ን 50ን ዝኾና ኣንስቲ፤ ኣብ ሰሰለስተ ዓመት ምርመራ ዋሃዮታት ክገብራ መጸዋዕታ ይልኣኸለን እዩ። ብድሕሪኡ እቲ ካብ 50 ክሳብ 60 ዘሎ ዕድመታት ድማ፤ እቲ መጸዋዕታ ኣብ ሓሓሙሽተ ዓመት ይግበር። ብድሕሪ 50 ዓመት፤ እቲ ኣገባብ ኣጸዋውዓ፤ ከከምቲ እትቕመጠሉ ቦታ ናይቲ ሃገር፤ ካብ-ቦታ ናብ-ቦታ፤ ቁሩብ ክፈላለ ይኽእል እዩ። እተ ቅድሚኡ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ኣመዝጊበን ዝነበራ ኣንስቲ፤ ብድሕሪ 60 ዓመተን ውን፤ እቲ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ምክትታል ክግበረለን የድሊ ይኸውን።

እቲ መጸዋዕታ፤ ናብቲ ኣብ ህዝባዊ መዝገብ ምዝግብቲ ዝኾንኩሉ ኣድራሻ እዩ ዚልኣኽ። እቲ ኣብ ምርመራ ወሃዮታት እትገብሮ ምስታፍ፤ ብነጻ ድሌትካ እትገብሮ እዩ።

ኣበይ መቐበል ሕሙማት እቲ ምርመራ ክትገድፊ ትኽእሊ?

መጸዋዕታ ምስ መጸኪ፤ ኣብቲ ኣብ ቀረባኺ ዘሎ ናይ ኣዋላዲት-ነርስ መቐበል- ሕክምና ደቂኣንስትዮ፤ (barnmorskemottagning) ኬድኪ ምርመራ-ወሃዮታት ትገብሪ። እዚ ናይ ኣዴታት ማእከል-ጥዕና (mödravårdscentral) ተባሂሉ ውን ይጽዋዕ እዩ። ኣብ መብዛሕትኡ እዋን፤ ሓደ ውሱን ዕለትን ግዜ ይወሃበካ እሞ፤ እንተ ዘይጥዓመካ ነቲ ቆጸራ ክትቅይሮ ትኽእል። ኣብ ገለ ቦታታት እቲ ምርመራ ናብ ካልእ ቤት ሕክምና ከም ዚቕየረለን ውን ይገብራ እየን።

እቲ ምርመራ-ወሃዮ ምስ ካልእ ናይ ጂኖኮሎጅያዊ ሕክምና ኣተሓሒዝኪ ምስ ትገብርዮ፤ ንኣብነት ኣብ ሕክምና ዶክቶር ጂኒኮሎጊ ወይውን ምስቲ ናይ መከላኸል-ጥንሲ ምኽሪ እትረኽብሉ ግዜ ምስ ትገብርዮ፤ እቲ ምርመራ ከም ዝገበርኪ ተመዝጊቡ፤ እቲ ዚቕጽል መጸዋዕታ፤ ድሕሪ ሰለስተ ወይ ሓሙሽተ ዓመት ይግበር ማለት እዩ።

Fäll ihop

ገለ ኣንስቲ ምርመራ-ወሃዮ ምግዳፍ ኣየድልየንን

ገለ ኣንስቲ ምርመራ-ወሃዮ ምግዳፍ ኣየድልየንን

እተን ትሕቲ 23ን ልዕሊ 60ን ዓመት ዝኾና ኣንስቲን መጸዋዕታ ኣይልኣኸለንን እዩ።

ዕድሜኺ ትሕቲ 23 ዓመት ምስ ዚኸውን፤ ንምክትታል ተባሂሉ፤ ንናይ ምርመራ-ወሃዮ መጸዋዕታ ኣይልኣኸልክን እዩ። ምዃንኳ ኣብ ትሕቲ 23 ዓመት ዘሎ ግዜ ውን፤ እቲ ናይ ወሃዮታት ምቕይያር ከም ልሙድ የጋጥም እዩ። ይኹን እምበር ኣብተን መብዛሕትአን ንኣሽቱ ደቂ-ኣንስትዮ፤ ቀልጢፉ ባዕሉ ሓውዩ ዚጠፍእ እዩ። ኣብቲ ንኡስ ዕድመቲ፤ ናይ ኣፍ-ማህጸን ካንሰር ክተማዕብሊ፤ ኣዝዩ ዘይልሙድ ነገር እዩ። ኣብ ጂኖኮሎጊያዊ ምርመራ-ወሃዮታት ተኻፊልኪ፤ ክሳዕቲ 60 ዓመት እትመልኢ፤ ገለ ዝተራእየ ጸገም እንተ ዘይጸኒሑኪ፤ ኣብቲ ብድሕሪ 60 ዓመት ዘሎ ዕድሜኺ ውን፤ ናይ ኣፍ-ማህጸን ካንሰር ክተማዕብሊ ዘሎ ኣጋጣሚታት ኣዝዩ ውሑድ እዩ።

ጾታዊ ርክብ ዘይገበራ ኣዋልድ፤ ምርመራ ወሃዮታት ምግዳፍ ኣየድልየንን

ጾታዊ ርክብ ጌራ ዘይትፈልጥ ጓል-ኣንስተይቲ፤ ናይ ወሃዮም ምርመራ ምግዳፍ ኣየድልያን እዩ። እቲ ናይ ኣፍ-ማህጸን ካንሰር ከጋጥም ዚኽእል፤ ኣብተን ጾታዊ ርክብ ጌረን፤ ካብቲ (HPV, humant papillomvirus) ዝተባህሉ ቪሩሳት ዝለገበን ኣንስቲ ጥራይ እየን።  

ጾታዊ ርክብ ሰበይቲ-ንሰበይቲ ትገብሪ ምስ ትኾኒ

ግብረሶዶማዊት (ጾታዊ ርክብ ሰበይቲ-ንሰበይቲ) ትገብሪ ምስ ትኾኒ፤ ብተኸታታሊ ናይ ወሃዮ ምርመራ ምግባር የድልየኪ እዩ። ምኽንያቱ ድማ እቲ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ዘምጽእ ቪሩስ፤ ካብ ሰበይቲ ናብ ሰበይቲ ውን ከም ዝተሓላለፍ ይእመን እዩ።

ማህጸንኪ ብኦፐረሽን ዝሰደድኪ ምስ ትኾኒ

ኩሉ እቲ ማሕጸንኪ ብኦፐረሽን ጌርኪ ዝሰደድኪ ምስ ትኾኒ፤ እቲ (total hysterektomi) ”ምሉእ ሂስተረክቶሚ” ተባሂሉ ዚጽዋዕ ኦፐረሽን ማለትዩ፤ ናብ መርመራ ወሃዮታት ምኻድ ኣየድልየክን እዩ። ምኽንያቱ ድማ እቲ ኣፍ-ማህጸን፤ ምስቲ ናይ ምሉእ-ማህጸን ኦፐረሽን ተሓዊሱ፤ተሰዲዱ ኣሎ ማለት እዩ። ይኹን እምበር እቲ ኦፐረሽን ብምኽንያት ናይ ኣፍ-ማህጸን ካንሰር ወይ ምቅይያራት ወሃዮታት ዝተገብረ ምስ ዚኽውን፤ እቲ ምክትታል ብቐጻሊ ክትስዕብዮ ይግባእ። እቲ ናይ ሽዑ ምርመራ፤ ካብቲ ላዕለዋይ ክፋል ናይ ርሕሚ እዩ ዚውሰድ።

እንታይ ዓይነት መጥባሕቲ ከም ዝገበርኪ ወይ እቲ መጥባሕቲ ተጌሩ ዝተሰደ እንታይ ምዃኑ ርግጸኛ ምስ ዘይትኾኒ፤ ምስቲ ኦፐረሽን ዝገበርክሉ ክሊኒክ ተራኺብኪ ክተረጋግጺ ትኽእሊ ኢኺ። እታ ኣብ መቐበል ሕክምና ደቂ-ኣንስትዮ፤ (barnmorskemottagning) ዘላ ኣዋላዲት ነርስ ወይ ካብ ማእከል ጥዕና ኣዴታት፤ ነዚ ሓበሬታ እዚ ንምርካብ ክሕግዛኺ ይኽእላ እየን። ርግጸኛ ንምዃን እንተ ጸጊሙኪ ግን፤ ምእንቲ ምትእምማን ክትብሊ፤ ምርመራ ምግባር ጽቡቕ እዩ።

Fäll ihop

እቲ ምርመራ በዚ ዚስዕብ ኣገባብ ይግበር

እቲ ምርመራ በዚ ዚስዕብ ኣገባብ ይግበር

ምቅርራብ ምግባር

ነዚ ናይ ምርመራ-ወሃዮታት ኢልኪ እትገብርዮ ፍሉይ ምድላዋት ምግባር ኣየድልን እዩ። እንተኾነ ግን ቅድሚ እቲ ምርመራ ዘሎ 24 ሰዓታት ጾታዊ ርክብ ዘይምግባር፤ ከምኡውን ገለ ዓይነት ሳልቫ ኣብ ጾታዊ መሳርዕኪ ዘይምልካይ ጽቡቕ እዩ። እንተዘይኮነ ግን፤ ነቲ ውጽኢት ምርመራ ኣብ ምትርጓሙ ከጻግም ይኽእል እዩ። ወርሓዊ-ደም ምስ ዚህልወኪ ውን ምርመራ ክትገብሪ ኣይግባእን እዩ።

ካብ ጫፍ ኣፍ-ማህጸን ዚውሰድ ምርመራ

ቅድሚቲ ምርመራ ምግባር ምጅማሩ፤ ናይቲ ታሕተዋይ-ክፋል ኣካላት ክዳንኪ ኣውጺእኪ፤ ኣብ ሓደ ጂኒኮሎግያዊ መመርመሪ-መንበር ትግምሰሲ። እቲ/ታ ዶክቶር ወይ እታ ነርስ ድማ፤ ነቲ ናትኪ ርሕሚ ብሓደ ሙቐት ናይ ኣካላት ዘለዎ፤ ናይ ጂኖኮሎጊ መሳርሒ ጌራ፤ ቀስ ጌራ ምኽፋት ነቲ ምርመራ ትወሰልኪ።

እቲ ኣተገባብራ ምርመራ ካብ ቦታ-ሕክምና ናብ ካልእ ቦታ-ሕክምና፤ ንኣሽቱ ፍልልያት ክህልዎ ይኽእል እዩ። እቲ ልሙድ ዚበሃል ብሓደ ”ስፓተል” ዚበሃል፤ ካብ ዕንጸይቲ ወይ ካብ ፕላስቲክ ዝተሰርሐ መሳርሒ ጌርካ፤ ነቲ ጫፍ ኣፍ-ማህጸን ምድራዝ እዩ። ብድሕሪኡ ድማ ብሓደ ልስሉስ ኣስባሱላ ጌርካ፤ ነቲ ታሕተዋይ ክፋል ናይ ኣፍ-ማህጸን ክሳድ ትደርዞ።

እቲ ምርመራ ቀልጢፉ ኣብ ውሽቲ ገለ ደቓይቕ እዩ ዚውዳእ። ቃንዛ ውን ዝገብረልካ ነገር የልቦን። ገለ ኣንስቲ ናይ ስኽፍክፍ ስምዒት ዝገብረለን ኣለዋ፤ እዚ ግን ቀልጢፉ ዚሓልፍ እዩ።

ክትምልሽዮ ዘሎኪ ሕቶታት

መብዛሕትኡ ግዜ ምስቲ ምርመራ ተተሓሒዙ ገለ እትምልሽዮ ሕቶታት ውን ኣሎ እዩ። ንኣብነት እዚ ዚስዕብ ሕቶታት፤

  • መዓስ እታ ቀዳመይቲ መዓልቲ ናይዚ ዝሓለፈ ወርሓዊ-ደም መጺኡኪ ወይ ውን ደም ምምጻእ ደው ኣቢሉ ድዩ?

  • መከላኸሊ ጥንሲ ትወስዲ ዲኺ፤ እንታይ ዓይነት መከላኸል ጥንሲ ትወስዲ?

  • ደምኪ ብድሕሪ ምጥፍኡ እትወስድዮ ናይ ሆርሞን ሕክምና ኣሎ ድዩ?

  • ጥንስቲ ምዃንኪ ወይ ኣብዚ ዝሓለፈ ቀረባ እዋናት ወሊድኪ እንተ ዄንኪ እዩ።

እቲ ዝሃብክዮ ሓበሬታት ድማ፤ ነቲ መልሲ ናይቲ መጽናዕቲ መታን ንኸቃልሎ ተባሂሉ፤ ምስቲ ዝተወስደ ምርመራ ተተሓሒዙ፤ ናብ ላባራቶሪ ይልኣኽ።

ብድሕሪኡ ገለ ጉድኣት ዘየስዕብ ናይ ደም ምቕልቃል ከርኢ ይኽእል

እቲ ልስሉስ ኣብ ኣፍ-ማህጸን ዘሎ ጥሉል ስጋ፤ ብቐሊሉ እዩ ደም ዚወጽእ። ስለዚ ድማ ብድሕሪቲ ምርመራ፤ ገለ ጉድኣት ዘየስዕብ ናይ ደም ምቕልቃል ከርኢ ይኽእል እዩ። እቲ ናይ ደም ምቕልቃል ድማ ድሕሪ ገለ ዕለታት ባዕሉ ዚጠፍእ እዩ።

ጥኑሳት ውን ምርመራ ክገድፋ ይኽእላ እየን 

እቲ ምርመራ ዘስዕቦ ዝኾነ ዓይነት ሓደጋ ስለ ዘየሎ፤ ዋላ ጥኑሳት ኣንስቲ ውን ነቲ ምርመራ ወሃዮ ክገብራ ይኽእላ እየን። እቲ ዚግበር ምርመራ ግን ኣብ ከባቢ መበል 15 ሰሙን ናይቲ ጥንሲ ኪግበር እዩ እቲ ዚወሃብ ምኽሪ። ምኽንያቱ ድማ እቲ ጥንሲ ነዊሕ ምስ ተጓዕዘ ዚግበር ምርመራ፤ ነቲ ኣጋጢሙ ክህሉ ዚኽእል ናይ ወሃዮ ምቅይያራት ንምግምጋም፤ እናኸበደ ስለ ዚኸይድ እዩ።

Fäll ihop

መልሲ መዓስ ይወሃበኪ?

መልሲ መዓስ ይወሃበኪ?

እቲ መብዛሕትኡ መልሲታት ናይ ለውጢ ምልክታት ኣየርእን

ኣብ ውሽጢ 6 ሰሙናት፤ ናይቲ ምርመራ መልሲ ዝሓዘ ደብዳበ ክመጸኪ እዩ። ገለ-ገለ እዋናት ግን ንውሕ ዝበለ ግዜ ክወስድ ይኽእል እዩ። እቲ 95 ካብ 100 ዚግበር ምርመራ፤ ገለ ናይ ወሃዮ ምቅይያራት ዘየርኢ፤ ጽቡቕ ኣሎ ተባሂሉ ዚግምገም እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት፤ ካብቲ መጽናዕቲ ዝተገብረሉ ላባራቶሪ፤ ብቐጥታ ናብ ገዛኺ መልሲ ይልኣኸልኪ።

እቲ ምርመራ ኣብ ጂኒኮሎጊያዊ ምርመራ ዚግበሮ ቦታ ወይ ኣብ ምክልኻል ጥንሲ ዚግበረሉ ሕክምና ተወሲዱ ምስ ዚኸውን፤ እቲ መልሲ ናይቲ መጽናዕቲ፤ ተመሊሱ ናብ ሓላፍነቶም እዩ ዚርከብ።

ኣብ ገለ ሳሕቲ ኣጋጣሚታት፤ ንኣብነት እቲ መጽናዕቲ ብናይ ወርሓዊ ደም ምሕዋስ ምኽንያት፤ ናይቲ ምርመራ መጽናዕቲ ክግበር እንተ ዘይተኻኢሉ፤ ከም ብሓድሽ ምርመራ-ወሃዮታት ንምግባር ክትጽውዒ ትኽእሊ ኢኺ።

እቲ ምርመራ-ወሃዮታት ናይ ምቅይያር ምልክት ዘሎዎ ኮይኑ

እቲ መልሲ ናይ ምርመራ ዝኾነ ዓይነት ናይ ወሃዮታት ለውጢ ከም ዘሎ ከርኢ ክኢሉ፤ ተወሳኺ መጽናዕቲ ቀጻሊ ይኸውን። ቀሊል ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ጌርኪ ምስ ትህልዊ፤ ዕድሜኺ ውን ካብ 30 ክሳብ 35 ዓመት ምስ ዚኸውን፤ ከም ልሙድ ብቐጥታ ናይ ቪሩስ ምርመራ ይግበረልኪ። እቲ ናይ ዕድመ ደረታት ካብ ቦታ ናብ ቦታ ክፈላለ ይኽእል እዩ። እቲ ምርመራ ገለ ዓይነት ናይ ኤች ፒ ቪ (HPV, humant papillomvirus) ቫይሩስ ከይህልወኪ ንምክትታል እዩ። እዚ ዓይነት ቫይሩስ እዚ፤ ነቲ ናይ ኣፍ-ማህጸን ካንሰር ናይ ምምጻእ ሓደጋ ስለ ዘስዕብ እዩ። እተን እቲ ምቅይያራትን እዚ (HPV-typ) ዝበሃል ዓይነት ቫይሩስ ዘለወን ኣንስቲ እየን ምርመራ ንምግባር ዚምለሳ። እተን ናይ ወሃዮታት ለውጢ ዘለወን፤ እንተኾነ ግን እዚ ዓይነት ቫይረስ ዘይብለን ኣንስቲ ምስ ዝኾና፤ ድሕሪ ሓደ ዓመት ተመሊሰን ምርመራ-ወሃዮታት ንኽገብራ ጥራይ እዩ ዘድልየን።

ኣብዚ እዋን እዚ፤ ነተን ኣብ ትሕቲ 30 ወይ 35 ዓመት ዝዕድሚኤን ኣንስቲ ዘጋጥም ምቅይያር ናይ ወሃዮታት፤ ብሓንቲ (ብሓደ) ናይ ጂኒኮሎጊ ዶክቶር ከም ዚምርመራ እዩ ዚግበር። ይኹን እምበር ኣብ ገለ ቦታታ ግን፤ ከም ብሓድሽ ናብ መቕበል ሕክምና ደቂ ኣንስትዮ፤ ናብ ኣውላዲት ነርስ (barnmorska) ተመሊሰን ሓድሽ ምርመራ-ወሃዮታት ይገብራ እየን። እተን ልዕሊ 30 ወይ 35 ዓመት ዝኾና ኣንስቲ፤ ካልእ ቀሊል ዘይኮነ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ምስ ዘጋጠመን፤ ናብ ናይ ጂኖኮሎጊ ዶክቶር ከይደን ክምርመራ ከም ዚግብአን ምኽሪ ይወሃበን።

እዚ ዚግበር ምርመራ-ወሃዮታት፤ ምሉእ ምክላኻል ናይ ካንሰር ኣይህብን

ተኸታታሊ ዝኾነ ናይ ወሃዮታት ምርመራ ምግባር፤ ጽቡቕ ዝኾነ ምክልኻል ናይ ኣፍ-ማህጸን ምክልኻል ይህብ እዩ። እዚ ግን ምሉእ-ብምሉእ ዝከላኸል ኣይኮነን። ዋላኳ እቲ ናይ ወሃዮትያት ምርመራ ጽቡቕ ውጽኢት ከርኢ እንተ ጸንሐ፤ ናይ ኣፍ-ማህጸን ካንሰር ከጋጥም ይኽእል እዩ። እዚ ግን ብልሙድ ዘጋጥም ኣይኮነን። ስለዚ እምበኣር፤ ኣብ ግዜ ጾታዊ ርክባት ደም ናይ ምውጻእ ኩነታት ዘጋጥመኪ እንተ ኾይኑ፤ ኣብ መንጎ ወርሓዊ ጽግያት ውን ደም ዚፈስሰኪ ምስ ዚኸውን፤ ወርሓዊ ደምኪ ምምጻእ ምስ ወድአ፤ ደም ዚፈስሰኪ ምስ ዚኸውን፤ ቀጻሊ ዝኾነ ምርመራ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ምክትታል ክትገብሪ ይግብኣኪ እዩ።

ናብ ናይ ክንክን-ሕማም ምኽሪ ደዊልኪ፤ ናበይ ኬድኪ ሕክምና ክትረኽቢ ከም ትኽእሊ፤ ክትሓቲ ትኽእል ኢኺ።

ኣብ ግዜ ምርመራ ወሃዮታትን መልሲ ምጽባይን ክትሻቐሊ ትኽእሊ

ምርመራ-ወሃዮታት ምግዳፍ ዓቐበት ኮይኑ ክስምዓኪ ይኽእል ይኸውን። ንኣብነት ኣብቲ ንመልሲ እትጽበይሉ እዋን፤ ናይ ምሽቓል ስምዒት ውን ከጋጥመኪ ይኽእል ይኸውን። ይኹንእምበር እቲ ሽዑ ክትሓስብዮ ዘሎኪ ነገር፤ እዚ እትገብርዮ ዘሎኺ ምርመራታት፤ ሓደ ካብቲ ካንሰር ንምክልኻል ዝጠቅም ጽቡቕ ስጉምቲ ምዃኑ ምእማን እዩ። እቲ ዘጋጠመ ናይ ወሃዮታት ምቅይያር ውን፤ መታን ንመጻኢ ግዜ ናብ ካንሰር ገጹ ከይምዕብል፤ ዳርጋ ኩሉ ግዜ ክተልግሶ እትኽእል ነገር እዩ።

እቲ ናይ ምርመራ መልሲ፤ ካንሰር ሒዙኪ ከም ዘሎ ንኸርኢ፤ ኣዝዩ ዘይልሙድ ነገር እዩ። እቲ ሳሕቲ ኣብ ግዜ ናይ ምርመራ-ወሃዮታት ክትረኽቦ እትኽእል፤ ምፍጣር ናይ ካንሰር ምዕባለ፤ ኣብቲ ፋልማይ ደረጅኡ ክኸውን ስለ ዚኽእል፤ ንሱ ድማ ብቐሊሉን ብዝተሓተ ጎድናዊ ሳዕቤናትን፤ ብሕክምና ክስደድ ዚኽእል እዩ። ምርመራታት እናገበርኪ ብምክትታል፤ እቲ ሕማም ብቐሊሉ ከም ዚርከብ ክትገብርን፤ ካብ ሓደጋ ናይ ከቢድ ሕማምን ውን ክትከላኸሊ ትኽእሊ ኢኺ።

ምርመራታትኪ ተዓቚሩ ክቕመጥ እትውስኒ ባዕልኺ ኢኺ።

እቲ ኣብ ግዜ ምርመራ-ወሃዮታት እትገድፍዮ ምርመራታት፤ ተዓቚሩ ይቕመጥ እዩ። እዚ ድማ ንኣብነት፤ ነቲ ድሒሩ ዚግበር ናትኪ ምርመራ ምስቲ ናይ ቅድም ዝተገብረ ምርመራታት ንምርእኣይን ንምክትታትልን ክጠቅም ተባሂሉ እዩ። እቲ ምርመራ ውን ብመሰረት እቲ ኤቲካዊ (ሞራላዊ) ኮሚቴ ስነ-ምርምር ዚህቦ ፍቓድን መምርሒን፤ ኣብ ስነ-ምርምራዊ ዕላማ ክውዕል ይኽእል እዩ። እቲ ንስኺ ዝሃብክዮ ምርመራ፤ ንመጻኢ ግዜ ክዕቆር ዘይትደልዪ ምስ ትኾኒ፤ ነተን ምርመራ ዝገብራልኪ ኣቐዲምኪ ክትሕብርየን የድሊ። ሽዑ ድማ እቲ ምርመራ ከም ዚጠፍእ ይኸውን።

ሓበሬታታት ብዛዕባቲ ምርመራ ውን፤ ነቲ ናይ ኣተዓይያይ ክንክን-ጥዕና ንምሕያሽ ክጠቅም ተባሂሉ፤ ከም ዚምዝገብ ይግበር እዩ። ነቲ ናትኪ ሓበሬታታት ነዚ ዕላማ እዚ ተባሂሉ ክምዝገብ ውን ዘይተፍቅዲ ምስ ትኾኒ፤ ንኽድምሰሰልኪ ክትጠልቢ ትኽእሊ ኢኺ።

Fäll ihop
Skriv ut (ca 6 sidor)
Senast uppdaterad:
2016-11-15
Skribent:

ኣዳላዊ ጽሑፍ: Björn Strander, ጂኖኮሊ ዶክቶር ኣብ Kungshöjdን ከምኡውን ኣብ ምዕራባዊ ዞባ ሕክምና ካንሰር-ማእከል፤ ኣብ Göteborg

Redaktör:

ሓታሚት: 

Monica Wallenius, 1177 Vårdguiden

Granskare:

ኣራሚት-ጽሑፍ: Inga Sjöberg, ናይ ሕርሲን ጂኖኮሊጊን ዶክቶር ኣብ ናይ Ersboda ጥዕና-ማእከል፤ ኣብ Umeå

Illustratör:

ሰኣሊት: Kari C Toverud, ብዓልቲ-ዲፕሎም፤ ናይ ሕክምና ስእሊ ኣዳልዊት፤ ኣብ Oslo, Norge